specjalnie

AKCJA
Transport bezpłatnie

Szukaj

Eukaliptus 2013-05-10

 

Eukaliptollubcud dladróg oddechowych

 

Eukaliptus

 

Eukaliptus (Eucalyptus) jest gatunkiem kwitnących drzew lub krzewówrodziny mirtowatych (Myrtaceae). Rodzaje tych roślin znajdują się głównie w Australii, istnieje około 700 znanych gatunków eukaliptusa. Większość pochodzi z Australii, bardzo mała ilość znajduje się w sąsiednich częściach Nowej Gwinei, Indonezji i Filipin.

Gatunki eukaliptusa uprawiane są na całych obszarach tropikalnych i subtropikalnych,  łącznie z Ameryką, Anglią, Afryką, okolicami Morza Śródziemnego, na Bliskim Wschodzie, w Chinach oraz na subkontynencie indyjskim.


Vzrostlý Eukalyptus z AustrálieListy Eukalyptu


Eukaliptus jest jednym z trzech rodzajów roślin, które są powszechnie określane jako "eukaliptusy", reszta to Corymbia i Angophora. Wiele z nich jest również znanych jako drzewa kauczukowe, ponieważ po uszkodzeniu kory charakteryzują się dużą ilością smoły. Nazwa Eukaliptus pochodzi z greckiego: εὐκάλυπτος-eukályptos, co znaczy "dobrze pokryte". Eukaliptus ma bardzo często jedwabiście gładką, lśniącą skórkę, która może być biała, kremowa, szara, zielona lub miedziana.

Od dawna eukaliptus przyciąga uwagę naukowców i ekologów. Po pierwsze jako szybko rosnące źródło drewna, albo dla oleju, który może być stosowany jako środek czyszczący, a także działa jako naturalny środek owadobójczy (środek do zabijania owadów). Eucalyptus wyciąga z gleby ogromne ilości wody. W ojczyźnie eukaliptusy sadzono do osuszania bagien a tym samym zmniejszenia ryzyka malarii. Sadzone są też jako ochrona przed wiatrem i erozją gleby.

Eukaliptusy mogą być reprezentowane przez bardzo duże drzewa i krzewy.
Małe - do 10 metrów wysokości
Średniej wielkości - od 10 do 30 m
Wysokie – od 30 do 60 m
Bardzo wysokie - ponad 60 metrów

Prawie wszystkie drzewa eukaliptusa liściaste, niektóre gatunki tropikalne tracą liście na koniec pory suchej. Jak w przypadku innych członków rodziny mirtowatych, na liściach eukaliptusa znajdują się  gruczoły łojowe. Eukaliptusy obficie produkujące oleje są ważną częścią rodziny. Liście dojrzałych roślin są zwykle lancetowate, skrętolegle, woskowo lub błyszcząco zielone. Istnieje ale wiele wyjątków od tej reguły (np. E. melanophloia, E. melanophloia, E. setosa).

Większość charakterystycznych gatunków eukaliptusa ma typowe kwiaty i owoce (torebki). Kwiaty rośliny mają wiele białych, kremowych, żółtych, różowych lub czerwonych pręcików. Nazwa Eucalyptus, od greckich słów eu-dobrze, a kaluptos, okładka, co oznacza "dobrze pokryte", opisuje czapki, którymi pręciki są okryte. Kapsułki mają stożkowy kształt i posiadają zawory końcowe, które otwierają sie wydawając nasiona.

Wygląd kory eucaliptusa zmienia się wraz z wiekiem rośliny - długość włókien kory, stopień marszczenie, grubości, twardości i koloru. Wszystkie starsze drzewa eukaliptusowe dodają roczną warstwę kory, co przyczynia się do większej średnicy pnia. U niektórych gatunków, najbardziej zewnętrzna warstwa kory umiera i tworzy albo długie paski (jak Eucalyptus sheathiana) lub duże płatki (E. diversicolor, E. cosmophylla, E. cladocalyx). Powierzchnia kory może być mętny (E. cosmophylla), błyszczący lub satynowy.

Istnieje ponad 700 gatunków eukaliptusa. Niektóre z nich różnią się od obecnego rodzaju, o ile są one genetycznie całkowicie samodzielnie i mogą mieć tylko kilka stosunkowo niezmiennych właściwości. Najczęściej jednak może być uważane za należące do dużych lub małych grup spokrewnionych gatunków, które często są geograficznie w kontakcie. Niektóre gatunki stosunkowo stałe genetycznie, podczas gdy inne całkowicie odbiegły od swoich najbliższych krewnych.

Mały gatunek podobnych drzew, Angophora, znany jest od 18 wieku. W 1995 nowe dowody, głównie genetyczne, wykazały, że niektóre gatunki eukaliptusa były rzeczywiście bardziej związane z Angophora niż inne drzewa eukaliptusowe, podzielone do nowego rodzaju Corymbia. Tak więc nawet jeżeli gatunki roślin zostaly podzielone, niektóre hybrydy pozostają oznakowane jako Eucalyptus-Angophora, Corymbia i eukaliptus jako "Eucalyptus".

Kilka drzew eukaliptusowych należy między najwyższe na świecie. Australijski Mountain Ash, jest najwyższy ze wszystkich roślin kwiatowych (okrytozalążkowych), mierzy 99,6 metrów. Największą wysokość osiąga sześć rodzajów eukaliptusa: Eucalyptus obliqua, Eucalyptus delegatensis, Eucalyptus diversicolor, Eucalyptus nitens, Eucalyptus globulus i viminalis Eucalyptus, a to ponad 80 m.

Większość eukaliptusów nie jest mrozoodporna, toleruje lekkie mrozy około -3 ° C. Najbardziej trwały jest Eucalyptus pauciflora, który jest w stanie wytrzymać zimno i mróz do -20 ° C. Kilka innych gatunków, zwłaszcza z wyżyn i gór centralnej Tasmanii, takich jak eukaliptus coccifera , subcrenulata Eucalyptus i Eucalyptus gunnii, przyniosły odporną formę nasion pochodzącą z tych szczepów odpornych genetycznie. Eukaliptus citriodora znosi  temperaturę do -5 ° C, ale i tak lepiej uprawiać go w domu ze względu na jego właściwości antyseptyczne i aromatyczne.


Eukalyptus Gunniihttp://www.rostliny-semena.cz/galerie/B_1258403784.jpg


Éterický olej získaný z listů eukalyptových rostlin obsahuje složky, které jsou silné přírodní dezinfekční prostředky a může být ve velkém množství toxický. Několik vačnatců býložravců, zejména koaly a některé vačice, jsou k tomuto faktu poměrně tolerantní. U koaly, jsou tyto sloučeniny nejdůležitějším faktorem při výběru listu. Květiny rostliny produkují velké množství nektaru, poskytují tím potravu pro mnoho opylovačů, včetně hmyzu, ptáků, netopýrů a vačice.

Eukalyptový olej je snadno parou destilován z listů a může být použit pro čištění, deodorační účinky a samozřejmě potravinovém a farmaceutickém průmyslu, zejména pro pomoc dýchacímu traktu. Bývá také využíván jako přírodní repelent proti molům a komárům.

Z nektaru některých Eukalyptů je získáván vysoce-kvalitní med. Blahovičníkové dřevo je také běžně používáno pro výrobu digeridoos, tradičního australského dechového nástroje.

Všechny části Eukalyptu mohou být použity k výrobě barviv, především pro hedvábí a vlnu. Barev, které má být dosaženo může být v rozsahu od žluté a oranžové přes zelenou, světle hnědou, čokoládovou. Zbývající materiál po zpracování lze bezpečně použít jako kompost nebo hnojivo.

Olejek eteryczny otrzymywany z liści rośliny eukaliptusa zawiera składniki, które są naturalnymi środkami odkażającymi i może być w dużych ilościach toksyczny. Kilka torbaczy roślinożernych, zwłaszcza koale i niektóre dydelfy, są stosunkowo odporniione na ten fakt. Dla koali, składniki  te najbardziej istotnym czynnikiem w ich wyborze. Kwiaty rośliny produkują duże ilości nektaru, zapewniając w ten sposób pokarm dla wielu owadów zapylających, w tym owadów, ptaków i nietoperzy.

Olejek eukaliptusowy łatwo destylować parą wodną z liści i może być stosowany do oczyszczania, skutków dezodoryzacyjnych, oraz, oczywiście, w przemyśle spożywczym i farmaceutycznym, w szczególności do wspomagania układu oddechowego. Jest również stosowany jako naturalny środek odstraszający mole i komary.

Z nektaru niektórych gatunków eukaliptusa zdobywany jest wysokiej jakości miód. Drewno eukaliptusa jest powszechnie stosowane do produkcji digeridoos, tradycyjnego australijskiego instrumentu dętego.

Wszystkie części eukaliptusa mogą być wykorzystywane do wytwarzania barwników, zwłaszcza na jedwab lub wełnę. Możemy osiągnąć kolory od żółtego i pomarańczowego przez zielony, jasno brązowy, czekoladowy. Pozostały materiał po obróbce może być bezpiecznie stosowany jako ściółka lub nawóz.