specjalnie

AKCJA
Transport bezpłatnie

Szukaj

Koper hanak o wyraźnym zapachu 2013-02-25

Koper hanak o wyraźnym zapachu

Koper hanak (łac. Anethum graveolens) należy do rodziny roślin selerowatych. Jest to jedyny przedstawiciel z rodzaju Anethum. Koper hanak to roślina jednoroczna, która dorasta do wysokości 40-120cm. Trzpień jest wyprostowany pionowo rowkowany, wydrążony i ma szaro-zielony kolor. Liście są pierzaste i silnie pachnące. Kwiaty są małe, żółte w wieloszypułkowych baldachach. Nasiona są owalne, ciemno szare lub brązowe. Krajem pochodzenia jest Persja i Indie Wschodnie. Dziś jest uprawa rozpowszechniona w Europie, Afryce Północnej, Azji Mniejszej i Iranu. Grecy i Rzymianie nazywali go "Anethon". Nazwa ta pochodzi z greckich słów "ana" , co oznacza w górę i "thum" co oznacza zdolność do szybkiego  wzrostu. Termin ten stał się podstawą łacińskiej nazwy "Anethum", którą ma koper dziś. W starożytnych egipskich inskrypcjach koperek jest znany jako "ammisl". Nawet Karol Wielki był świadomy kulinarnego i leczniczego znaczenia kopru, więc kazał go uprawiać także w swoich gospodarstwach. Ale to nie był tylko Karol Wielki który zrozumiał moc kopru. Już Grecy stosowali koper w leczeniu chorób oczu. Wojownicy rzymscy wcierali sobie koper w skórę przed meczami gladiatorów. Lekarze w czasach starożytnych stosowali go w leczeniu astmy,mdłości żołądka a podczas kamieni nerkowych. Znane jest również stosowanee w celu zmniejszenia libido.

Odmiany Anethum graveolens

Koper hanak jest jedynym z przedstawicieli rodzaju Anethum, ale wyhodowane zostały takze inne odmiany. W naszych warunkach najczęściej są uprawiany takie odmiany jak: Koper Hanak, Koper Moravan i Koper Oliver. Moravan jest odmianą aromatyczną przeznaczoną do uprawy polowej. Jego liście są ciemno niebiesko-zielone i ulistnienie jest bardzo gęste. Wysokość rośliny wynosi około 80 cm.  Okres wegetacyjny wynosi około 70-80 dni. Hanak nadaje się do uprawy polowej. Jest to wysoko wydajnych odmiana o delikatnym smaku korzennym. Roślina osiąga wysokość około 80 do 100 cm i średnio ulistniona jasno- zielonymi liściami. Spożywane są liście, które następnie tnie się z całą młodą rośliną po osiągnięciu wysokości w zakresie od 15 do 20 cm. Zbieraną nać można spożywać bezpośrednio, wysuszyć lub zamrozić. Do nalewu (ogórków) rośliny są zbierane w okresie kwitnienia i dojrzałości. Okres wegetacyjny wynosi około 65-75 dni. Okres wegetacji w przypadku pędzenie wynosi 40-50dni. Odmiana Oliver jest średniowczesna bardzo plenna odmiana przeznaczona do pędzenia oraz uprawy polowej. Rośliny są gęsto ulistnione koloru zielonego. Okres wegetacji w przypadku pędzenia wynosi 42-50 dni, przy uprawie polowej 68-78 dni.

Uprawa kopru

Koper jest rośliną łatwą do uprawy, w ogrodzie koper często rozprzestrzenia się z samosiewu. Lubi gliniastą, przepuszczalną i lżejszą glebę z wystarczającą ilością składników odżywczych. Nie lubi gleby ciężkiej i mokrej. Nienawidzi ani zbyt suche siedliska i kamieniste gleby. Rośliny wrażliwe są na nawozy zawierające chlor. Koper często dodaje się jako międzyplon wśród inne warzywa. Jednakże, można go uprawiać w ściółce lub w oddzielnym naczyniu w oknie. Aby zapewnić całoroczne zbiory, koper powinny być obsiany stopniowo. Pierwszy wysiew robi się w kwietniu bezpośrednio na stanowisko końcowe. Do zbiorów jesienią nadaje się wysiew w sierpniu. Nasiona wysiewa się w rzędach rozmieszczonych około 20 do 25 cm. Wzrost i silny aromat będzie wspierało dosyć promieni słonecznych i regularne podlewanie. Niektóre odmiany kopru mogą osiągnąć wysokość ponad 1 m, więc lepiej jest uprawiać w zawietrznym stanowisku z oparciem. Łodyga jest dość krucha i wiatr może spowodować jej złamanie. Z kopru są zbierane młode liście, np. do sosu koprowegi, kwiaty z łodygą do nalewów warzywnych i nasiona dojrzałe jako przyprawa. Do zbioru nasion usuwamy wszystkie baldachy po osiągnięciu dojrzałości. Potem je należy zostawić w miejscu przewiewnym, powiesić do góry nogami i zostawić suszyć. W miejsce pod zawieszone rośliny należy położyć matę lub torbę papierową, do której by mogły suche nasiona spadać. Nawet w wypadku, że nie posiadasz ściółki, możesz koper uprawiać. Wystarczy nasiona wysiać do doniczki na tarasie  lub na parapecie i przy odpowiednię uprawie i traktowaniu można się spodziewać  wczesnego zbioru młodych, pachnących liści. Uwaga koper hanak łatwo łączy się z fenkułem włoskim, tworząc niskiej jakości potomstwo (nasienie) , nie należy je uprawiać blisko siebie. 

Zastosowanie

Ze względu na jego typowy smak i aromat świeżych liści, jest bardzo popularny w kuchni. Jest podstawą tradycyjnej zupy koprowej i sosu koprowego. Może być używany do potraw z ryb, ziemniaków do sałatek lub kurczęcia. Dodaje się do potraw pod koniec gotowania w celu uniknięcia utraty smaku, aromatu i składników odżywczych. Suszony koper nie może się mierzyć z koprem świeżym, dlatego jest lepszym sposobem do przechowywania zamrożenie lub umieszczenie w occie. Dojrzałe nasiona kopru dodaje się do solanki ogórkowej, ale mogą być również dodane do chleba żytniego lub do przygotowania herbaty leczniczej. Żucie nasion odświeża oddech. Odwar z nasion koprowych wzmacnia włosy i paznokcie. Smak kopru jest bardzo dobry i ma wiele korzystnych efektów leczniczych. Nasiona kopru zawierają witaminę C i prowitaminę A. Koper zawiera olejek eteryczny, m.in. karwon, felandren, limonen. Koper dalej zawiera białka, aminy, kwasy organiczne, flawonoidy, karoten, żelazo i inne minerały. Jedzenie kopru obniża ciśnienie krwi i poprawia przepływ krwi do serca, więc nadaje się do leczenia dławicy piwrsiowej i do profilaktyki i leczenia choroby niedokrwiennej. Może być stosowany również w doleczeniu po zawale mięśnia sercowego. Pokazuje swoje korzystne efekty nawet podczas wzdęcia, zmniejsza skurcze bóle brzucha, poprawia trawienie i wspomaga produkcję mleka. Substancje czynne przenikają do mleka matki a dzieci są zwykle spokojniejsze. Koper ma właściwości moczopędne i dezynfekujące w drogach moczowych, zwłaszcza u dzieci pomaga zniszczyć pasożyty jelit. Podczas jedzenia koperu nie pojawiły się żadne efekty uboczne lub przeciwwskazania, oprócz osobistej nietolerancji (alergia). Koper jest często dodawany do mieszanek ziołowych. Podczas pobudzeniu psychicznemu i niepokoju można przygotować napar z dwóch części nasion kopru, anyżu i z jednej części rumianku. Podczas  trudności należy pić  jedną szklankę solanki  z miodem jedną rano i jedną wieczorem. Dla ogólnego wzmocnienia nadaje się koper marynowany z jednej łyżeczki nasion koprowych. Dorośli mogą przygotować się do lepszego snu winem koperkowym. Dobry kieliszek białego wina należy doprowadzić do wrzenia, wlać do niego grubo rozdrobnioną  łyżeczkę suszonego nasiona kopru. Wino  należy zostawić przez około 10 minut pod przykryciem, następnie odcedzić  i jeszcze ciepłe wypić  łykami.

Na zakończenie

Głównym składnikiem aktywnym kopru jest olejek  eteryczny  ze zmiażdżonych nasion, który szybko wyparowuje, więc zawsze należy  zmiażdżyć nasiona tuż przed użyciem.